Hier loop ik warm van

The Hotstepper goes Dutch

Posts Tagged ‘Willem Alexander

Participatiesamenleving

with one comment

Het lijkt erop dat Nederland een nieuw woord rijker is. Par-ti-ci-pa-tie-maat-schap-pij. Niet iedereen is er blij mee. Het woord heeft een negatieve bijklank en wordt door menigeen met een vies gezicht uitgesproken inclusief bovenstaande scheidingsstreepjes. Hierdoor duurt het langer om uit te spreken, ligt de nadruk op elke lettergreep en geeft menigeen op deze wijze uiting van zijn walging van dit nieuwe begrip. Ik begrijp dat niet. Er is ten slotte niets nieuws onder de zon? Er is alleen een woord voor verzonnen.

Reeds in de jaren 90 werden we geconfronteerd met de idee dat we best iets meer zelf kunnen bijdragen aan een leefbare samenleving voor iedereen, maar toen waren we te druk met consumeren, reikten de (geld)bomen tot aan de hemel en deden we lacherig over de SIRE campagne De maatschappij dat ben jij. In een van die campagnes werd ons een beeld getoond van een bejaarde man in een rolstoel. Hij zit voor een groot raam met zijn rug naar ons toe. De foto lijkt zwaar overbelicht en is grotendeels onscherp. Alleen het achterhoofd en de schouders van de oude man zijn scherp. Naar het uitzicht moeten we raden. ‘Uw hond komt vaker buiten’, staat in kapitalen te lezen in het midden van de foto.

Mijn opa had geen aansporing van SIRE nodig. Nadat hij en mijn oma (geruime tijd voor de bewuste campagne) in een verzorgingshuis gingen wonen, bracht hij daar jaren lang maaltijden rond van Tafeltje Dekje. Op zijn rondes maakte hij een praatje met medebewoners en eventueel kwam hij later op de dag terug. Als vanzelfsprekend hielp hij mensen die slecht ter been waren met boodschappen. Later, toen mijn oma was overleden en mijn opa ging dementeren, ging dit niet langer. Hij had toen zelf hulp nodig. Mijn moeder heeft toen gedaan wat ze kon, en ging daarin verder dan alleen de zorg voor mijn opa. Ze was er toch en ondersteunde zo bijvoorbeeld het verplegend personeel door koffie en thee te zetten, brood te smeren en behalve met mijn opa, gesprekken aan te knopen met andere bewoners van de afdeling.

Aan de ene kant begrijp ik de verontwaardiging van criticasters die ageren tegen het door Rutte II geïntroduceerde ‘participatiesamenleving’, maar het fenomeen kan maar beter een naam hebben. Al ruim 15 jaar wordt de verzorgingsstaat uitgekleed. Reeds onder Balkenende is dat in gang gezet. Bezuinigingen en privatisering  (ook een vorm van zelforganisatie) zijn niet nieuw. Er wordt al jaren een groter beroep gedaan op zelfredzaamheid. Waarom is de oproep van koning Willem-Alexander, ‘Van iedereen die dat kan, wordt gevraagd verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen leven en omgeving’, zo omstreden? Het lijkt toch alleszins redelijk. Waarom roept dit zoveel weerstand op?

Jarenlange crisis, al dan niet in eerste instantie aangepraat, en snel opvolgende kabinetten, zes stuks sinds 2002, die gemiddeld iets langer dan een jaar zaten, de rest van de tijd was de regering demissionair – maakten dat de onkunde en onmacht bijna tastbaar werden en dat voelt niet fijn. In twaalf jaar tijd werden we zes jaar daadwerkelijk bestuurd. Eventuele verontwaardiging zou volgens mij beter op haar plaats zijn, wanneer zij is gericht tegen het wanbeleid dat de afgelopen jaren mede hierom is gevoerd, dan tegen een oproep om meer participatie van burgers. Ik kan meegaan in de kritiek als men daarmee bedoelt dat participatie niet hoort te worden opgedrongen. Ik vind het storend dat bestuurders niet de hand in eigen boezem steken en orde op zaken stellen, maar daarvoor al te nadrukkelijk naar anderen wijzen en zo hun eigen impotentie verplaatsen. Dat is flauw.

Maar dat is het dan ook. Niet meer, en niet minder. Het is flauw om de rekening af te wentelen op burgers die doorgaans vertrouwen stellen in politici om namens hen het land te besturen. Toch zou ik niet in een land willen wonen, deel uitmaken van een samenleving, waarin compassie niet kan leiden tot participatie. Een verzorgingsstaat heeft een remmend effect op participatie, dat synoniem is aan deelname en betrokkenheid. Wat dat betreft heeft SIRE reeds jaren geleden een ijzersterke slogan bedacht. De maatschappij dat ben jij, en of we het nu leuk vinden of niet, we leven in een participatiemaatschappij en ik vind dat eigenlijk best een mooi woord.

Advertenties

Wordt Vervolgd! (29)

leave a comment »

De slotzin van Aflevering 29, Het interview, doet me denken aan de uitspraak van Jeremy Clarkson aan het eind van de afleveringen van Top Gear: ‘and on that bombshell it is time to end the show.’ Het is me dan ook wel een finale… Maar laat ik me niet direct op de afloop richten, ook is de verleiding groot. Er is namelijk zoveel meer moois te lezen in deze aflevering. Zowel letterlijk, als figuurlijk tussen de regels door. Aflevering 29 is namelijk, anders dan de samenvattende opningszin doet vermoeden, veel meer dan een intermezzo. Hoewel van een apotheose nog geen sprake is, beschouw ik deze aflevering toch als de prelude naar de ontknoping. Daarover echter later meer. Laat ik proberen om enige vorm van synchroniciteit met het verhaal en de ontwikkelingen op de Facebookpagina van het feuilleton te betrachten.

Vorige week schreef ik naar aanleiding van Aflevering 28:

‘De schrijver stelt ons letterlijk een drietal vragen, maar (ik heb net nog even Facebook gecheckt) heeft van zijn lezers nog geen antwoorden. Welnu, beste Giph, het lijk mij een goed idee om Bibi alleen terug te laten keren naar Duynstaete. Ze komt onderweg de drie jongens met de videocamera tegen. Het wordt tijd dat Hidde, Roel en Yf weer in beeld komen. (…)’

Mijn voorzet leidde op Facebook tot een interessante discussie. Mooi. Wederom een bewijs dat het feuilleton leeft. Het aantal volgers is nog nooit zo veel geweest (777) Op naar de 1000! Hieronder een greep uit de reacties op mijn suggestie. (de rest is na te lezen op Facebook)

‘Theo’s voorstel is zeer interessant, maar klopt voor mijn gevoel niet met de loop der gebeurtenissen. Hidde, Roel en Yf zijn al een tijdje in het restaurant, waar ze mee-eten met de andere kinderen. Maar misschien kunnen we daar een mouw aan passen.’ (Giphart)
‘Joh, zijn die al binnen? Had ik dat even gemist… Weet je het zeker?’ (Ik)
‘Er staat in afl 26: “de meeste kinderen hadden hun tafel al betrokken” Verder staat er dat de mannen op zich laten wachten. De jongens waren de mannen aan het filmen, dus het zou kunnen dat zij ook nog niet binnen waren. Maar we lezen nergens dat ze alsnog binnenkomen. En we lezen ook nergens dat de jongens ontbreken (ook niet als er eten besteld wordt), dus voor mijn gevoel zou het vreemd zijn als ze nu nog buiten zijn.’ (Lysbeth Rixt Kuipers)
‘Dan maken we het nu officieel: in het kielzog van de mannen zijn ook de jongens binnengekomen. (Er komt nog heel wat bij kijken bij dat schrijven…) (Giphart)

De dialoog illustreert hoe mensen een tekst verschillend kunnen interpreteren en ook zelf invulling kunnen geven aan iets wat niet expliciet is geschreven. Zo beschouwt komt er inderdaad best veel kijken bij schrijven! En dan houdt onze schrijver ook nog rekening met ideeën van anderen. Uit dezelfde discussie:

‘Zou het wat die video-opnamen betreft een idee zijn dat Frederique de jongens helpt met het verwerken/monteren (hoe noem je dat?) van de beelden tot een mooie film en zo achter het geheim van Kick komt?’ (Lysbeth Rixt Kuipers)
‘Zoiets was inderdaad mijn idee…’ (Giphart)
De jongens weten wat zij onbedoeld gefilmd hebben. Laten ze zich dan bij het monteren helpen door Frederique? (…)Om het stukje er uit te laten knippen. Bedoelen jullie dat? En weer een geheim erbij voor Frederique… (Sylvia Nobis)
‘Dan zou Frederique m.i. ook degene zijn die ’s nachts met Kick de slaapzaal heeft verlaten. Misschien weet zij iets over Kick, wat ze die nacht besproken hebben (dat “iets” zou kunnen zijn het overspel van Kick, maar misschien ook wel iets anders, wat haar een motief geeft). Of Frederique heeft, zoals ik al eerder ergens opperde, ook een relatie met Kick.(…)’ (Lysbeth Rixt Kuipers)

Dat Ronald Giphart gevoelig is voor wat wordt geopperd blijkt niet alleen uit de inhoud van Aflevering 29, maar ook uit een poll, die nog dezelfde dag verschijnt naar aanleiding van een suggestie van Ellen Weistra: ‘We kunnen gaan wedden op de voortgang van het huwelijk tussen Bibi en Kick. Ziet er niet best uit!’ Tot zover echter de Facebookpagina van het feuilleton. Laten we eens naar het verhaal zelf gaan. Aflevering 29, Het interview, begint sterk.

Toen de kinderen hun lugubere combinatie knakworsten, flensjes en vanille-ijs op hadden, besloten ze van tafel te gaan voor een sneeuwballengevecht met andere jeugdbendes. In optocht verlieten ze restaurant Het Posthuys. Hidde, de oudste jongen van de groep, was al buiten, maar kwam teruggerend om zijn van Frederique geleende camera achter te laten. Daarna volgde hij de andere kinderen naar de sneeuw. Het jongste kind, de 6-jarige Kick jr., drentelde achter hem aan. Zijn ingehouden pas verraadde dat hij eigenlijk niet de kou in wilde.

Reeds in de derde zin doet Giphart terloops iets met de suggestie om Frederique er een geheim bij te geven. De vraag is echter of Freek niet allang op de hoogte is, zoals bovendien werd gesuggereerd door Lysbeth. Feit is dat in deze aflevering eindelijk aan het nachtelijke rendez vous uit Aflevering 15 wordt gerefereerd. We hebben er lang, ruim drieëneenhalve maand, op moeten wachten, maar Giphart besteedt er zelfs aandacht aan in de kantlijn, waarin hij verwijst naar de ontmoeting en naar de poll die hij er later over maakte.

Rendez-vous
In Aflevering 15 vertrok Kick plotseling ’s nachts uit zijn stapelbed in de jeugdboerderij, gevolgd door iemand anders. Wie was dit en wat deden deze twee? Een maand geleden vroeg ik op Facebook in een poll om wie het zou kunnen gaan. Ted van Putten vond dat het om niemand anders kon gaan dan Frederique ‘die Kick al jaren de haar toevertrouwde geheimen doorvertelde’. Menno van der Busse vond Frederique erg voor de hand liggen, maar ‘Klaasje, nogal onbrave Klaasje’ kon volgens hem ook. Voor Silvia Nobis was er maar één kandidate: ‘Frederique, het valse loeder!’ Vaste lezer Erik Helleman koos ook voor Frederique, hoewel: ‘Als Klaasje Kick volgt, hebben we, wel leuk, waarschijnlijk een geheim erbij. Van wie is het kind van Klaasje?’

Poll
Dit was de uitslag op de vraag ‘Door wie werd Kick ’s nachts gevolgd’: Frederique: 6 stemmen, Rosalie, Klaasje en Bram: 2 stemmen, Sanne: 1 stem
.

Het knappe aan Aflevering 29 vind ik echter, dat niet direct, maar indirect aan de nachtelijke ontmoeting wordt gerefereerd. Giphart werkt via een omweg toe naar de cliffhanger van deze week. Hij doet dit, met het spreekwoord Kleine potjes hebben grote oren in zijn achterhoofd, heel slim via een zogenaamd interview met Kick jr. Behalve dat hij op deze originele wijze niet rechtstreeks naar de cliffhanger toeschrijft, is het ook een fraaie manier om de overige leden van het gezelschap weer even iets te laten zeggen en bij de lezer in de herinnering te roepen. Alleen van Korneel is geen sprake, maar misschien is die even naar de WC. Dat moet het zijn. Eerder schreef ik ‘Niemand gaat in een boek of film ooit naar het toilet, tenzij het functioneel is.’ Hetzelfde geldt vaak ook voor andere levensbehoeften, zoals bijvoorbeeld eten. Vaak wordt er pas gegeten, als dat nodig is voor het verhaal. En voilà! Het interview en de uitkomst zijn vooral geslaagd omdat iedereen, gezeten aan een lange tafel, getuige is.

De vorige aflevering eindigde met:

Terug in Het Posthuys op Vlieland schoten bij Bibi verschillende scenario’s door haar hoofd. Ze kon stilletjes wegsluipen van het gezelschap (…) Ze kon (…) tegenover Kick en de rest van het gezelschap doen alsof er niets aan de hand was. En ze kon een vergelijkbare scène trappen als Rosalie anderhalf jaar daarvoor in eetcafé Over Den Tong: Kick confronteren met wat ze te weten was gekomen, hem publiekelijk een enorme dreun verkopen en daarna – een kleine variant – het hele Posthuys bij elkaar te krijsen.

Giphart kiest voor optie drie zonder variant. Of toch, maar dan anders. Van krijsen is geen sprake. Ik stel me voor dat men een speld kan horen vallen, nadat ze heeft besloten om de confrontatie aan te gaan. Het is echter geen directe confrontatie. Ze stelt nota bene de vraag aan haar jongste zoon in plaats van aan Kick. Wat zegt dat over Bibi? Welke moeder zet haar kind zo voor het blok? Welke moeder ge-, nee misbruikt, haar kind om haar man en beste vriendin uit te horen over hun vermeende relatie? En dat in bijzijn van zoveel anderen? Het arme ventje. In Aflevering 12 konden we lezen dat kleine Kick het zorgenkindje van Bibi is. ‘Van haar vier kinderen was Kick de enige die over wie ze zich af en toe zorgen maakte wat zijn fysieke ontwikkeling betreft.’ Nou, vanaf nu mag ze zich ook zorgen gaan maken over zijn psychische gesteldheid!

‘Tot slot nog dit’, zei Pim. ‘Laatste vraag. Ik wil dat u er goed over nadenkt. Wat is het familiegeheim?’
Sanne en Klaasje zeiden tegelijk: ‘Oehhh.’
‘Wat is een familiegeheim?’
‘Een geheim dat alleen in de familie bekend is’, legde Pim uit. ‘Wat mogen wij niet weten, omdat het geheim is?’
‘Nou…’, begon kleine Kick, die naar zijn vader keek en daarna aarzelend naar zijn moeder.
‘Ik ben ook wel benieuwd wat hij nu gaat vertellen’, zei Kick.
Kick jr. sloeg zijn hand voor zijn mond en speelde dat hij onbedaarlijke pret had.
‘Weet je een geheim?’, vroeg Pim.
Proestend knikte het jongetje.
‘Ik heb pappa en mamma wel eens zien zoenen!’, gilde hij over de tafel, gevolgd door zijn punchline: ‘Zonder kleren aan!’
Na die laatste drie woorden ontplofte het bijna voltallige gezelschap in gebrul. Er werd zo hard gelachen dat er aan andere tafels werd opgekeken.
‘Wat zeg je nou?’, riep Pim. ‘Gezoend zonder kleren aan? Walgelijk. Wat een viezeriken!’
‘En weet je zeker…’
Dit was de stem van Bibi. Ze had moeite om over het gelach van haar tafelgenoten uit te komen. Toen ze eindelijk de aandacht had, riep ze: ‘En weet je zeker dat het niet met Frederique was?’

Meteen nadat ik de laatste alinea had gelezen postte ik op de Facebookpagina ‘Ik vind aflevering 29 GOUD!’ Mijn bewondering groeide echter naarmate ik er meer over nadacht. In feite insinueert de schrijver via Bibi van alles, maar an sich weten we nog niets. We blijven zitten met dezelfde vragen die ons al zo lang bezig houden en kijken des te rijkhalzender uit naar de volgende aflevering in de hoop dat we daarin meer leren. Persoonlijk vraag ik mij bijvoorbeeld het volgende af:

  • Weet Silvijn dat Kick vreemdging met Nathalie?
  • Heeft hij dit verzwegen voor Bibi, omdat schuinsmarcheren met Freek, hartsvriendin en één van de Vijf, nu eenmaal veel erger moet zijn voor haar?
  • Wat is het doel van zijn onthulling? Wraak op Kick of wil hij Bibi voor zichzelf?
  • Bewaart Freek naast zovele geheimen ook één van de ergste, namelijk overspel binnen de groep?
  • Hoelang is een eventuele relatie tussen haar en Kick al gaande?
  •  Hebben Silvijn en Kick jr. Frederique en Kick samen op het eiland betrapt?
  • Was het Frederique die Kick uit de slaapzaal volgde?
  • Wist Frederique dat Kick met Nathalie is vreemdgegaan?
  • Hoe reageert zij als ze erachter komt? (bekentenis op video)
  • Voelt zij zich dan ook bedrogen?
  • Hoe zal ze die informatie gebruiken?
  •  
  • ….

Ik kan bijna niet wachten tot zaterdag. En dan te bedenken, dat we na Aflevering 30 twee weken moeten wachten op het vervolg, want de zaterdag voor de Kroning van Alexander verschijnt er geen feuilleton. Het gevoel van onwetendheid en knagende vragen zal vrees ik nog wel even blijven…

Written by thehotstepper

april 16, 2013 at 3:11 pm