Hier loop ik warm van

The Hotstepper goes Dutch

Archive for the ‘feuilleton’ Category

Vlucht – 15

leave a comment »

Een verhaal uit de serie Ultrakort – Een ultrakort verhaal bevat maximaal 99 woorden (exclusief titel). Minder mag, meer niet.

Ik werd wakker waar ik was neergegaan. Met mijn hoofd op mijn opgevouwen spijkerjack lag ik onder een fleecedeken. Mijn gezicht voelde fris en toen ik mijn ogen opende zag ik dat mijn adem als een wolkje oploste in een sterrennevel.
Achter me hoorde ik een klik. Ze hing de laadkabel terug. Naderende hakjes; met haar handen in haar zij hield ze wijdbeens stil bij mijn hoofd. ‘Ga je mee?’
Onwillig pakte ik mezelf bijeen. Zij had geen antwoord afgewacht, zat al achter het stuur. Toen ik de deur sloot, voelde ik me evenzeer gevangene als mijn eigen cipier.

Advertenties

Written by thehotstepper

mei 15, 2019 at 7:00 am

Vlucht – 14

leave a comment »

Een verhaal uit de serie Ultrakort – Een ultrakort verhaal bevat maximaal 99 woorden (exclusief titel). Minder mag, meer niet.

Razendsnel draaide ik me om, sloeg de hand van mijn schouder. Automatisch haalde ik uit. Mijn stoot werd geblokt, ik vloog door de lucht en landde plat op mijn rug. Het werd rood voor mijn ogen, raspend hapte ik naar lucht.
Mijn geïmplodeerde longen weigerden om zuurstof op te nemen. Ik wilde mijn hoofd optillen, maar mijn hals zat klem tussen een naaldhak en het asfalt.
Geamuseerd keek ze op me neer. ‘Slecht geweten?’ Ze haalde haar voet weg, keerde me haar rug me toe en klikklakte heupwiegend uit zicht. Adembenemend, dacht ik voor ik het bewustzijn verloor.

Written by thehotstepper

mei 11, 2019 at 6:50 am

Vlucht-13

leave a comment »

Een verhaal uit de serie Ultrakort – Een ultrakort verhaal bevat maximaal 99 woorden (exclusief titel). Minder mag, meer niet.

Het was aardedonker op de afrit. De ledverlichting streek langs het loof van de struiken. Erachter lichtte de hemel op. We reden naar een zuil van licht. Ik sloot mijn ogen, voelde me onwaardig.
Haar stem verbrak de stilte. ‘Sluit jij ons even aan?’ We waren de enigen op de parkeerplaats. Rijen laadpalen stonden als zerken in het gelid. Tot mijn verbazing gehoorzaamde ik.
Houterig als een zombie stapte ik uit. In de stilte kon ik mijn spieren horen kraken. Aansluiten was een fluitje van een cent. Kon ik maar zo gemakkelijk contact maken, verzuchtte ik.

Written by thehotstepper

mei 5, 2019 at 10:15 am

Vlucht – 12

leave a comment »

Een verhaal uit de serie Ultrakort – Een ultrakort verhaal bevat maximaal 99 woorden (exclusief titel). Minder mag, meer niet.

Maar verder ging het, al minderde ze wel vaart. We schoven op naar de rechterbaan. De regen ging op dieet. Dikke druppels veranderden geleidelijk in slanke spatjes en losten op. De ruitenwissers lagen werkeloos op de grens waar de voorruit de motorkap ontmoet.
De ondergaande zon kleurde de horizon aan mijn rechterzijde vermiljoen. Ze had beide handen weer aan het stuur. Sereen staarde ze voor zich uit. Het avondrood voorzag haar van een aureool.
Heilige Maagd brengt verloren schaap naar de kudde, schoot het door mijn hoofd. Het zou een kudde zwarte schapen moeten zijn, wilde ik niet opvallen.

Written by thehotstepper

april 17, 2019 at 6:55 am

Wordt Vervolgd (40 en slot)

leave a comment »

In de een na laatste aflevering, Sneeuwvuur,  verklaarde Klaasje in de eerste alinea nog dat ‘alles kapot was’. Het had er dan ook alle schijn van. Kick was al een paar afleveringen zoek. Frederique en Pim hadden openlijk ruzie. Bram stond agressief te huilen op de dansvloer. Even lijkt het goed te komen, als De Vijf een sneeuwballengevecht beginnen en elkaar toeroepen met hun ontgroeningsnamen, hun inmiddels geuzennamen, die alleen zij kennen en alleen zij gebruiken. Maar tegen het einde is wel duidelijk dat Bibi, volgens velen de aanstichter van alle ellende, wederom haar vriendinnen verraad.

‘Jij!’ (…) ‘Wij zien jou zo beneden op de dansvloer. En waag het niet, niet op te dagen.’

Ondanks deze duidelijke taal houdt Bibi voet bij stuk. Ze kiest voor zichzelf en niet voor de groep en valt in slaap met de gedachte dat ‘alles zou anders worden.’

Bibi heeft een droom, zo veel is duidelijk, maar hoe ziet die eruit? In het interview met Carlijn Vis in de Volkskrant van zaterdag 6 juli jl. konden we lezen dat Giphart twee dagen voor de deadline van Aflevering 40 nog niet weet hoe hij het verhaal laat eindigen. Professioneel als hij is schuift hij daarom de deadline voor zich uit, zoals we op de Facebookpagina van het feuilleton kunnen lezen:

Tegen mijn voornemen in komt het ook bij deze laatste aflevering toch weer neer op nachtwerk. Mijn deadline is over 8 uur en 18 minuten. Ik heb wel een globale opzet en een paar alinea’s geschreven, maar de vorm heb ik nog niet en ook nog geen einde. En het einde is voor een laatste Aflevering wel mooi neukend belangrijk (pretty fuckin’ important). Ergo, voor de nachtbrakers zal ik vannacht een schrijflogboek bijhouden, mijn laatste.

Het logboek is inderdaad na te lezen op de facebookpagina. Ik las het donderdagochtend bij het ontbijt en moest glimlachen. Zo gaat dat dus, dacht ik. Ook een gerenommeerd schrijver kent zeker koudwatervrees. Zeg Ronald, had jij zaterdag 29 juni niet laten weten, dat je de slotaflevering woensdag zou inleveren?

04.52 uur. Het is af. Stop. Het is klaar. Stop. Laatste aflevering is net ingeleverd. Stop. Voelt toch vreemd. Stop. Zaterdag in de krant, samen met een interview, afgenomen door schrijfster Carlijn Vis. Stop. Goed. Stop. Biertje nu. Stop. Slaap zacht. Stop. Of goedemorgen. Stop. Sluit.

Hoe het ook zij, het schrijven heeft onze schrijver niet uitgeput, want reeds om 11.04 ontving ik een bericht met een gewetensvraag.

Ha Theo, als je er prijs op stelt kan ik je het feuilleton van zaterdag al sturen, maar… wil je dat?

Gelukkig was ik een lang weekend weg zonder internet en hoewel Ronald al weer verrassend vroeg on line was, was ik inmiddels off line. Zodoende werd ik niet in de verleiding gebracht om bevestigend te antwoorden op het aanbod voor een sneak preview. Zalig zijn tenslotte de onwetenden en hoera!, Giphart kiest voor een mooi open einde, zodat onwetendheid ons deel blijft en wij deze zomer kunnen genieten van Een Geweldig Niets. Loom in de schaduw van een boom. Genietend van een koud pilsje, een droge witte wijn, of huisgemaakte limonade, onderwijl mijmerend over een verhaal, dat eens in de krant stond. Een vervolgverhaal, een feuilleton. Hoe heette het ook al weer?

Een Geweldig Niets, ik vond het een prachtige titel toen onze schrijver hem voor het eerst gebruikte als titel voor Aflevering 9 en ik vind het fraai dat hij de slotaflevering ook zo noemt. Het zou zomaar de titel van de nog te verschijnen roman kunnen zijn. Dat wil zeggen, als de schrijver en de uitgever het eens kunnen worden. In het interview met Carlijn Vis kunnen we hierover lezen:

Met zijn uitgever overweegt hij nu of ze dit werk zullen uitgeven en in welke vorm dan, als feuilleton of als roman, compleet herschreven. ‘Als het eindresultaat niet de mate van perfectie heeft die ik nastreef, ga ik het niet uitgeven.’

De auteur begaf zich voor het schrijven van dit feuilleton buiten de gebaande paden. Niet lang nadat hij de uitdaging van het experiment aanging, was hij ver buiten zijn comfort zone. Nutteloos waren zijn aantekeningen vooraf:  het verhaal is door input van lezers continu aangepast.Vanaf het begin twijfelt hij of opa Kick de literaire soap zal overleven. Zie hiervoor bijvoorbeeld het eerste interview met Aimée Kiene met de dreigende kop ‘Laat ik hem doodgaan of niet?’ Hem verwijst dus niet naar Silvijn of Kick, de man van Bibi, maar naar Opa Kick. Eerder vergeleek Giphart schrijven met een reis. Hij zei hierover dat er twee groepen schrijvers zijn:

Zij die hun reis en bestemming in het geheel niet plannen, en zij die goed voorbereid op pad gaan. Hoewel ik bij het schrijven van mijn romans tot de tweede groep behoor, dwong de feuilletonopzet me te kiezen voor de eerste methode.

In het interview met Carlijn Vis herhaalt hij deze visie op schrijven. Zij noteert:

Bij een roman begint Giphart pas met schrijven als hij het complete verhaal heeft uitgedacht, van de eerste zin tot het laatste hoofdstuk. Alle plotwendingen, intriges en gebeurtenissen staan al vast op scèneniveau voordat hij de eerste letter op papier zet.

Wat moet Giphart dus opgelucht zijn, dat hij zijn taak als Rock-‘n-Roll schrijver, zoals collega Nico Dijkshoorn, de schrijfstijl typeerde,  heeft volbracht.

Het schrijven van de reeks is een altijd enerverende, vaak zenuwslopende en zo nu en dan zeer bevredigende ervaring geweest. Nico Dijkshoorn – met wie ik een theatertournee heb – zag soms hoe ik in een kleedkamer van een schouwburg met een dubbelloopse deadline op me gericht zwoegde op een aflevering. Hij gaf het de term ‘rock-’n-rollschrijven’.

Goed. Afgelopen week veranderde de dubbelloops deadline voor de schrijver mogelijk in een volautomatische punt 50, maar het resultaat is er dan ook naar. De laatste aflevering begint vlot met een leuk woordgrapje. ‘We gaan onze zonen wegwassen’, riep Kleine Kick, die Bibi wakker maakte met de mededeling dat ook zij verwacht werd voor de traditionele nieuwjaarsduik. (glimlach) Niet veel verder blijkt dat Bibi hier weinig voor voelt en ze riposteert een vraag van een van haar vriendinnen waarom zij niet in badpak is met de gortdroge opmerking dat zij net haar nagels heeft gelakt. Het antwoord toverde een tweede glimlach op mijn gezicht, die weer een alinea verder zich verbrede in een grote grijns:

Tot… een jong knulletje met een klein aanloopje gillend richting de zee rende. Niemand lette eigenlijk op hem. Zonder een krimp te geven vloog Kleine Kick in het water.

Het is een van de scènes die in de Bastaardgroep is besproken en ik vind het een minstens zo mooi beeld als dat van ‘een nadruipende vrouw vrouw in badpak die in een bar een man een enorme klap verkocht’ uit Aflevering 33, De Muilpeer. Overigens ook een scène die begin mei in de Bastaard werd bedacht. Terug naar het verhaal. Terwijl de volwassenen het moeilijk hebben met de omstandigheden, is er Kleine Kick om hen eraan te helpen herinneren dat het volgen van je dromen betekent dat je moet doorzetten. Het ankertje hiervoor is te vinden in Aflevering 12, Hier uw gevoeg:

De kleine Kick zat al bijna een jaar op les, alle medeleerlingen met wie hij destijds was begonnen, hadden hun eerste diploma al gehaald, maar Kick was traag, bangig en hij kreeg de slagen maar niet te pakken.

Het mag zo zijn, maar het ontbreken van een zwemdiploma weerhoudt Kleine Kick tijdens de nieuwjaarsduik niet. Vol overgave stort hij zich in het koude water en in  het nieuwe jaar. Nieuwe ronden, nieuwe kansen, dit jaar haal ik mijn A, moet hij hebben gedacht, vlak voordat deze gedachte werd bevestigd met een enorme donderslag. Is het een verwijzing naar Aflevering 20, Bliksemflits? Het kan geen toeval zijn, dat in deze aflevering een scène wordt beschreven waarin Bibi aan de grond genageld is, ook al  is haar jongste zoontje in levensgevaar. Hoewel deze manier van schrijven Ronald Giphart niet ligt, gaat hij tot het uiterste om het verhaal mooi rond te maken. De verwijzing naar de Sage van Wanda, de titel van Aflevering 16 is hiervan wederom een voorbeeld. Reeds in Wordt Vervolgd! (39) schreef ik over afronden en weer mag ik met tevredenheid constateren dat onze schrijver dit met verve doet. Weg met de losse eindjes! Heb ik nog een ankertje over? Een rafeltje? Ah, ja, De Sage van Wanda. Het zijn dit soort gedachten, stel ik mij zo voor die Giphart moet hebben gehad in die nacht van donderdag op vrijdag, nog niet zo lang geleden voor het verschijnen van de laatste aflevering. Om 04.01 uur schreef hij op de facebookpagina van het Feuilleton:

De tweede versie is af. Ik heb zo waar een einde dat me niet direct kotsend boven mijn prullenbak doet hangen.

Het moet de wanhoop bij de gedachte aan de naderende deadline zijn geweest, want ik vind Aflevering 40 een waardig slot van een mooi experiment. Enige tijd geleden vroeg ik mij af wanneer Kick weer ten tonele zou worden gevoerd? Het blijkt in de laatste aflevering. Silvijn, die zien of horen we helemaal niet meer. Zo doen we dat. Het heerschap heeft zijn functie gehad. Toedeledokie. Rest ons de functie van Opa Kick. De kwieke tachtiger, die door iedereen direct sympathiek wordt gevonden, nadat hij in Aflevering 5, You Don’t Want To Be Alone, ten tonele is gevoerd. Zijn rol heeft wat weg van die van de Messias. Hij is de Verlosser, die zichzelf opoffert om niet alleen zijn kleinzoon, maar ook de vriendschap van De Vijf en de huwelijken van haar leden te redden. Hoewel zijn reddingsactie in eerste instantie lijkt te mislukken, brengt hij de vrienden weer samen. De mannen, de vrouwen, Bibi incluis, louteren zich in de zilte branding van Vlieland op de eerste dag van het jaar, de eerste dag van hun nieuwe leven. Tezamen redden ze Kleine Kick en Opa Kick. Het is dat Opa slechts ruggelings op het strand wordt gelegd door zijn zoon en dat Giphart hem niet met gespreide armen en machteloos geopende handen als een sereen glimlachende gekruisigde verbeeldt.

Zouden we hier met een archetypisch verlossingsmotief te maken kunnen hebben? Met een lange monoloog bevrijdt hij de aanwezigen van de angst die zich diep in hen heeft genesteld. Ik denk dat zelfs Arnon Grunberg het mij eens is, want hoewel hij in de Voetnoot getiteld Erotiek vandaag naar een artikel uit de zaterdagkrant over seksuologen verwijst, denk ik dat hij eigenlijk de monoloog van Opa Kick samenvat:

(…) Seksuoloog Ellen Laan: ‘Ze gaan creatief aan de slag en ineens ontdekken ze dat seks simpelweg leuk en intiem kan zijn.’ (…) ‘Het gaat om het vermogen in contact te staan met jezelf, in aanwezigheid van de ander.’ Je zou beginnen te denken dat seksuologen nooit neuken, want kun je seks loskoppelen van geweten?
Het geweten is feitelijk angst voor een al dan niet symbolische autoriteit, en de erotische fantasie staat nogal eens haaks op dit geweten of het eigen zelfbeeld.

Het is de spijker op zijn kop. Alle leden van de Vijf en hun mannen hebben wel eens een schuine schaats gereden. Kijk er Aflevering 34, De Val maar op na. Aflevering 35, Pinken, gaat zelfs nog een stapje verder, want wordt afgesloten met een wanhopige en vraag van een woedende Bibi  waarop geen antwoord komt: ‘Is er godsamme een van jullie wijven op wie Kick niet heeft gelegen?’ Het mag duidelijk zijn: Bibi, Frederique, Sanne, Klaasje en Rosalie; Kick, Pim, Bram en Korneel worden verteerd door angst. Ze vormden met z’n allen een wandelend kruitvat, waaraan een lont ontbrak. Het was Silvijn die zorgde voor de vonk, maar hoewel er wat brandjes ontstonden, en de boel op ontploffen stond, komt het toch niet zover. Ineens is daar Opa Kick. Het is 31 december als Bibi hem ontdekt aan de bar van het hotel. Dat was op dag twee. Op dag drie verricht hij een wonder en wordt ten hemel gevoerd. Alstublieft, als dat geen Messiasmotief is, dan weet ik het niet meer.

Ronald Giphart weet nog niet of hij dit werk tot zijn oeuvre wil rekenen. Gisteren whatsappte ik hem, nadat ik het verhaal en het interview uit had:

TS: Hoewel de manier van schrijven niet de jouwe is, al improviserend naar het einde, vind ik het verhaal en het experiment toch ook  Een Geweldig Iets. Chapeau. Ik zou het gewoon tot je oeuvre rekenen!

RG: Dank je wel (…) Ik wacht nog op jouw laatste blog, die zet ik op Facebook en dat is dan voorlopig mijn laatste posting. Mag jij Facebook afsluiten!

Bij dezen. Het was mij een eer en een genoegen. Ik hoop oprecht op een vervolg op deze door Gipharts uitgever als zoektocht omschreven vertelling. Ligt het aan mij, of schuilt er in die laatste zin een belofte dat dit verhaal een staartje krijgt?

Joost Nijsen van uitgeverij Podium: ‘Als uitgever verlangde ik naar een krant waarin weer een feuilleton stond, zoals in de tijd van Couperus. Het leek de gedroomde totstandkoming van een boek: lezers raken stap voor stap verslaafd aan het verhaal, de auteur produceert wekelijks een deel, verdient een extraatje en aan het eind van de reis ligt er een boek. Achteraf was er één groot verschil met de  klassieke feuilletons: dat waren romans die vaak al waren voltooid. Giphart wist niet waar hij uit zou komen en het verhaal dat er nu ligt, is meer een zoektocht dan een roman. Dit is in die zin niet dé nieuwe Giphart geworden, maar wel een fascinerend document, omdat het de lezer een blik gunt in het laboratorium van de schrijver. Ronald en ik hebben nog niet besloten in welke vorm zijn verhaal straks in de boekhandel ligt.’

Ik ben geen schrijver en zeker geen uitgever, dus of er een markt voor is, dat moet je mij niet vragen, maar zo ja, dan graag een omnibus. De roman en de zoektocht in één omslag. De titel? Een Geweldig (N)iets.

Wordt vervolgd…

Wordt Vervolgd! (39)

with one comment

… toen was er nog maar één. Het feuilleton is geen detective en Ronald Giphart is niet te vergelijken met Agatha Christie. Toch moest ik aan de Engelse schrijfster denken, en aan haar beroemde boek/toneelstuk, 10 kleine negertjes, dat sinds 2004 onder de minder beladen titel En toen waren er nog maar… in Nederland verschijnt. De koek is bijna op. De een na laatste aflevering is verschenen. Er rest ons nog slechts één… Dat wordt afkicken, een onbedoelde woordspeling naar zaterdagen zonder Kick, Opa Kick en kleine Kick. Zaterdagen zonder Bibi, Freek, Sanne, Klaasje en Rosalie. Zaterdagen zonder de Vijf, die we vorig jaar september leerden kennen met bijnamen als Pisemmer, Vreetzwijn, Vetter Oen, Kutje Binnengaan en Ruftje Knoflook.

Giphart herinnert ons in de een na laatste aflevering aan die namen, door de dames in een onderling sneeuwgevecht te laten verzeilen, waarbij ze elkaar met de namen van weleer toeroepen. Het is een bewijs dat vriendschap diep gaat. Het predikaat vriend of vriendin, wordt vaak lichtvaardig gebruikt, maar echte vriendschap loochent niet. Geen van de vriendinnen ontkent wat er is gebeurd. Ze zien de gevolgen met lede ogen aan en vinden steun bij elkaar. Bibi en Klaasje zijn naar binnen gevlucht. Frederique, Sanne en Rosalie naar buiten.

Klaasje vertelde aan Bibi over de situatie op het feest. Frederique en Pim hadden openlijk ruzie over alle geheimen die Frederique zou hebben verzwegen, Korneel liep rond met een steeds leger wordende fles whisky, Rosalie probeerde voortdurend Pjotr in Nieuw-Zeeland te bellen met de vraag waarom hij verdomme zijn kinderen niet had gebeld, en Bram had op een nogal agressieve manier staan huilen op de dansvloer.

Klaasje is wederom overvallen door het prachtige neologisme ‘bubbuvuddu’ –  het verdriet van een moeder die het gemis van haar pasgeboren baby voelt –  en wordt door Bibi meegenomen naar haar kamer. Als de twee op het balkon een kop thee drinken, zien zij beneden bij de ingang Freek, Sanne en Rosalie een sigaret roken en trekken hun aandacht.

De drie keken omhoog. Sanne stapte richting het balkon van Bibi’s family suite, maar het was Rosalie die die als eerste iets terugriep: ‘We zijn gevlucht.’
Sanne: Bram zit Korneel steeds zogenaamd voor de grap uit te dagen en Pim heeft aangepapt met een een of ander bezopen blond wijf.
‘Met alleen wat lichtgevende veters rond haar tepels’, riep Frederique. (…)
Daar stonden ze dan, de gezworen vriendinnen.

Giphart is aan het afronden en ik vind het knap hoe hij dat doet. Hoewel de verleiding groot moet zijn om over te schakelen naar actie, misschien zelfs Kick weer ten tonele te voeren, doet onze schrijver het juist iets rustiger aan. Hij stapt als het ware weg van de actie, maar beschrijft deze in een paar rake zinnen, en laat de lezer eventuele details van het feest zelf invullen. In plaats daarvan keert hij terug naar waar het verhaal begon, door te verwijzen naar hoe de vriendschap van De Vijf is ontstaan. Namelijk onder extreme omstandigheden tijdens een ontgroening. Giphart omschrijft hun vriendschap niet voor niets reeds in de eerste alinea van Aflevering 2, De Joris van Spilbergen. als ‘(…) een zelfgekozen en nogal doorleefd zusterschap’. Bij een dergelijke vriendschap hoort een eigen taal(-gebruik), een eigen idioom:

‘Waar?’, riep Sanne, die het slecht had verstaan.
‘Hier!’, riep Bibi.
‘Hoer?’Nee, jij bent een hoer!’, riep Rosalie naar boven. Even bleef dit woord hangen als de geur van het vuurwerk eerder die avond. Het was een woord dat hoorde bij de vriendschap. In al die jaren was het onderdeel van hun idiolect geworden, hun persoonlijk taalgebruik. Het woord had ooit – op 7 september 1995 om half zes ’s middags – het begin van De Vijf gemarkeerd. Het bepalende moment dat ze zich als groep verweerden tegen de gemeenheid van de wereld.

Bovengenoemde citaat is één van de vele voorbeelden van verwijzing naar het verleden, naar het ontstaan van de band die De Vijf bindt, en naar het begin van het feuilleton. Voor Giphart zit het er bijna op. Hij is aan het einde van zijn verhaal en grijpt daarom terug naar het begin. Het is een logisch gevolg van afronden. Als begin en einde elkaar raken, is het verhaal rond. In de zijbalk van het feuilleton schrijft hij hier uitgebreid over.

In principe zou een krantenfeuilleton tot het einde der tijden kunnen doorgaan, maar volgend week hou ik ermee op. Daarom ben ik al een paar weken lang bezig ‘af te bouwen’.
Voor een roman zou ik anders te werk gaan. Er zijn, zoals ik in de zijbalk van aflevering 9 schreef, twee groepen schrijvers. Zij die hun reis en bestemming in het geheel niet plannen, en zij die goed voorbereid op pad gaan. Hoewel ik bij het schrijven van mijn romans tot de tweede groep behoor, dwong de feuilletonopzet me te kiezen voor de eerste methode. (…)
T.S. Eliot zei: ‘The end is in the beginning.’ Samuel Beckett ging nog veel verder. Hij zei: ‘The end is in the beginning and yet you go on.’ Misschien dat zij hiermee bedoelen dat schrijvers om een verhaal rond te krijgen vaak teruggrijpen op het begin.

Het is voor mij één van de redenen, waarom ik het feuilleton zo waardeer: de openheid ten aanzien van het schrijfproces en de totstandkoming van het feuilleton. Dat het voor mij heel leerzaam is, blijkt ook uit de laatste alinea van de zijbalk, Theo Steppers regels.

Theo Steppers Gouden Schrijfregels

Zonder het feuilleton en zonder de schrijver dezes, had ik ze niet bedacht, laat staan opgeschreven. In het bijschrift van Aflevering 37, As we know it, vertelde Giphart dat hij soms een gedicht naast het  beeldscherm van zijn computer hangt ter inspiratie. Ik denk dat ik mijn eigen regels maar uitknip, plastificeer en aan mijn scherm bevestig. Als het feuilleton ten einde is, moet het er maar van komen dat ik zelf een boek schrijf. Het feuilleton was (is, Theo, het is nog niet voorbij) een goede leerschool en Ronald Giphart is een goede leermeester. Daarbij heeft hij tips die mij wel aanspreken. Reeds op 15 september 2012, in de marge van de eerste aflevering schreef hij dat bij schrijven ook veel verborgen werkloosheid zit.

Het is prettig om naar de muur te staren en te denken dat ik aan het werk ben.
Glaasje erbij.

Kijk, op die manier wil ik ook wel aan mijn boek werken. Wat dat betreft kan ik gerust stellen dat ik zelfs al begonnen ben, dus regel 1 kan ik afvinken. Aan regel kan 2 kan worden voldaan, want zodra het feuilleton ophoudt, heb ik tijd over en de afgelopen maanden heb ik mijzelf bij het schrijven van 40 blogs over het feuilleton bewezen dat ik kan doorzetten. Regel 3 schreef ik onder andere naar aanleiding van de computercrash van mijn laptop. Zeg maar ‘Dag hoofdstuk 1’, dus dat gaat mij niet meer overkomen. Daar komt bij dat schrappen, Regel 5 ook kan inhouden terug te keren naar een eerdere versie, maar dan moet je die nog wel hebben natuurlijk. Blijft alleen Regel 4 over om invulling aan te geven. Liefhebbers?

Maar genoeg over mij. Dit blog gaat immers over het feuilleton en dat is nog niet af. Hoe moeilijk zou het eigenlijk zijn om het tot een goed einde te brengen? Zonder de druk die onze schrijver ongetwijfeld zal voelen te willen opvoeren, het lijkt mij een lastige opgave. Giphart schrijft dat hij inmiddels een idee heeft wat er in de laatste aflevering zal geschieden, maar hij maakt daarbij ook de kanttekening dat alles nog kan wijzigen. Nu lijkt ‘alles’ mij een beetje veel voor een slot in 1200 woorden, maar buiten dat, hoe rond je een verhaal naar tevredenheid af? Ik ben erg benieuwd.

Poll_Blijft Opa Kick in leven

Er staan twee belangrijke vragen open: Blijft Opa Kick leven en Houdt het huwelijk van Kick en Bibi stand? Sinds vorige week zijn er nauwelijks nieuwe stemmen uitgebracht op de polls op de Facebookpagina van het feuilleton.

Poll_Houdt het huwelijk van Bibi en Kick standUiteraard zijn beide vragen vrijblijvend gesteld en Giphart behoudt zich (terecht) het recht voor om anders te beslissen. Maar hoe doe je dat? Boven het eerste interview over het feuilleton stond de vraag ‘Laat ik hem doodgaan of niet?’, boven het tweede interview, stond de kop ‘Ik had er beter over moeten nadenken’. Eén ding is zeker, onze schrijver heeft nog wat te overpeinzen. Aan de andere kant…  Bibi lijkt er uit:

‘Ik blijf bij Kick’, zei ze. ‘Echt. Ik kan hem niet verlaten nu. Ik blijf bij Kick.’ (…) De nacht ervoor om dezelfde tijd had ze afwachtend geluisterd naar de woedende onmacht van de gure storm over het eiland, deze nacht blies diezelfde wind haar in een weldadige slaap. Alles zou anders worden.’

Menigeen zal betogen dat ze met de Kick uit bovenstaande fragment niet haar man, maar haar zesjarige zoontje bedoelt, maar wie zal het zeggen? Is dat inderdaad zo? Waar is Kick überhaupt? En keert hij nog wel terug in het verhaal? En zo ja, wie zegt ons dat het niet hij is, in plaats van zijn vader, die het loodje legt? Het laatste woord is aan Ronald Giphart. Tot volgende week, voor een laatste vervolg.

Written by thehotstepper

juni 29, 2013 at 10:58 am

Wordt vervolgd! (38)

leave a comment »

In Wordt vervolgd! (36) begon ik met ‘Het feuilleton lijkt veranderd.’ Vandaag blijkt eens te meer hoe zeer dat geldt voor de blogger, die zijn stukje schrijft naar aanleiding van het feuilleton in de krant.Uiteraard ben ik als volger reactionair, ik volg niet voor niets de ontwikkelingen in het verhaal, in de afleveringen en reageer daar op. Toch was er de afgelopen weken, maanden, ook volop de ruimte om vooruit te lopen op (mogelijke) nieuwe ontwikkelingen. Inbreng van lezers werd immers gewaardeerd en zelfs gestimuleerd. Het is één van de uitgangspunten geweest en lag aan de grondslag van het experiment om een nieuw feuilleton te starten. Zou het überhaupt lukken om een vervolg te geven aan wat in een ver verleden succesvol was voor Dickens en Couperus in de 21ste eeuw een nieuw leven te geven?  Lezersaantallen van kranten staan al jaren onder druk en met een (spannend) vervolgverhaal haal je die druk niet weg. Het is de vraag of een trouwe fanschare van pak ‘m beet 700 m/v (momenteel 797 likes op Facebook) een vervolg rechtvaardigt, maar zo ver zijn we nog niet. Er resten ons nog twee afleveringen, maar ik moet zeggen, dat het er voor mij als blogger daarom niet eenvoudiger wordt.Ik zou kunnen zeggen ‘lees vooral het feuilleton’ en verwijzen naar de internetpagina waar alle links naar de afleveringen te vinden zijn, maar dat zou te makkelijk zijn. Daarnaast moet ik rekening houden met het feit dat ik als deelnemer van de Bastaardgroepbijeenkomsten inzicht heb gekregen in mogelijke verhaalwendingen, en hierop niet te veel kan zinspelen, zonder de auteur het gras voor de voeten weg te maaien. In dat opzicht merk ik bijvoorbeeld des te meer dat het feuilleton, of het bloggen daaromtrent, is veranderd. Alles is minder los, ligt meer vast, en dat geeft mij minder ruimte. Ondertussen zijn wenken en tips, die altijd welkom waren, eenvoudigweg niet langer nodig en kan ik niet veel meer dan hier verslag doen van wat ik lees en wat mij raakt, opvalt en aan het denken zet.

In de vorige aflevering heeft de schrijver, Ronald Giphart, al een tipje van de sluier opgelicht en ons deelgenoot gemaakt van de opzet die hem voor ogen staat voor de laatste afleveringen. Over Aflevering 38, Haar laatste woorden, schreef hij vorige week al ´#38 gaat door waar #37 eindigt. Silvijn vertelt zijn verhaal´, en wat daar valt niets op af te dingen. Beide afleveringen gaan vrijwel naadloos in elkaar over. Hieronder staan de laatste zin uit Aflevering 37, As we know it, en de eerste zin uit Aflevering 38, Haar laatste woorden:

‘Het enige wat ik wil is je iets vertellen over de dood van Nathalie’, zei hij. ‘En over jou.’
Bibi en Silvijn gingen zitten aan een tafeltje in de bar naast het feest.

Toch is er sprake van een stijlbreuk, die ongetwijfeld te wijten is aan enerzijds het vaste format van het feuilleton (ongeveer 1200 woorden per aflevering) en anderzijds het feit dat we nog slechts drie afleveringen te gaan hebben. Zaten we aan het eind van Aflevering 37 nog volop in een dialoog, die wordt in Aflvering 38 echter zo veel mogelijk vermeden. Giphart kiest ervoor om in de hoogste versnelling het verhaal van Silvijn uit de doeken te doen en schakelt over naar zijn rol als alwetende verteller.

Het leest als een samenvatting en dat is het natuurlijk ook. Bibi is inmiddels behoorlijk op de hoogte. Reeds in Aflevering 26, Roddelen, is zij telefonisch door Silvijn geïnformeerd en daarna heeft zij alleen maar meer informatie over het verblijf van haar man in Barcelona en de dubieuze rollen die haar vriendin Frederique en Silvijns vrouw Nathalie daar speelden. Pas na een derde van de huidig editie, onderbreekt Bibi de schijnbare monoloog van Silvijn met een korte vraag. Vanaf dat moment wordt het voor de trouwe volgers van het feuilleton ook interessanter, want nu komen er details aan bod die tot het  fatale ongeluk van Nathalie leidden.

Eerder zijn we al te weten gekomen, dat zij betrokken was bij een auto-ongeval op de A27, maar veel meer wisten we daar niet over, dan dat Bibi destijds bij de uitvaart was. In Aflevering 16, De Sage van Wanda, stond hierover:

Een paar jaar geleden was Bibi bij de uitvaart van een vrouw van haar leeftijd, die om het leven was gekomen bij een auto-ongeluk. Er stond een foto van het slachtoffer op de kist. Mooie, blakende, vrolijke vrouw. De verse weduwnaar wist zich met zijn verdriet geen raad. Ondersteund door vrienden en familieleden huilde hij een afscheidsspeech, tot hij louter monosyllabische klanken uitbracht.
Het was deze man, Silvijn heette hij, die zich twee maanden geleden inschreef voor een van Bibi’s yogacursussen. Toeval natuurlijk, want Silvijn wist niet dat de lerares bij wie hij zich aanmeldde, aanwezig was geweest bij de begrafenis van zijn vrouw. Bibi was hem niet vergeten; zijn verslagenheid had diepe indruk op haar gemaakt. Zou Kick dat ook in die mate zijn geweest als zij zou zijn verongelukt op de A27?

Over de toedracht van het ongeluk stond iets geschreven in Aflevering 21, Incidentbestijdingsprocedure, maar nu leren wij dat dat niet waar was.

Bibi had het idee dat ze Nathalie kende. Het was een vrouw zoals zijzelf, die om het leven was gekomen door een verkeerde manoeuvre van een tegenligger bij een oprit naar de A27.

… ‘het was een vrouw zoals zijzelf’, die het net als zijzelf met haar man deed. Een vrouw, die net als zijzelf niet vies was van een avontuurtje, maar die anders dan zijzelf, haar leven, zoals zij het kende, hierdoor letterlijk in plaats van op figuurlijke wijze zag beëindigd. Het moet Bibi raken, dat Silvijn haar dit verhaal, inclusief alle ranzige details zo openhartig vertelt. Toch blijft zij een harde en laat het, een blasfemische krachtterm daargelaten, lankmoedig over haar heenkomen. ‘Godverdomme.’ Is dat alles wat je te zeggen hebt, Bibi?

Hierna zwegen ze lange tijd, met de feestgeluiden op de achtergrond. Bibi hoorde de woorden nadreunen in haar hoofd.
Toen Silvijn voor hen beiden bier had gehaald, durfde ze te vragen of wat er tussen hen was gebeurd, hiermee te maken.

Uiteraard ontkent Silvijn, maar hij doet dat niet eens direct en ergens geeft hij toe. Toch weet hij zich geloofwaardig te maken.Eerder had ik niet zo’n hoge pet van hem op. Vond hem een intrigant en een perverseling, maar Giphart tracht hem echt anders neer te zetten zo naar het eind toe en slaagt daar enigszins in door hem een ontwapenende opmerking te laten maken als antwoord op Bibi’s vraag of of wat er tussen hen was gebeurd, met het overlijden van Nathalie en haar affaire met Kick te maken had.

‘Natuurlijk’, zei hij. ‘Aanvankelijk wel. Daarom ben ik ook hier om je dat te vertellen.’
In de maanden na de dood van Nathalie was Silvijn geobsedeerd geraakt door Kick, de man aan wie zijn vrouw de seconden voor haar dood had gedacht. (…) Na een tijd besloot hij bij haar yogalessen te volgen, niet om wraak te plegen of voor moord of doodslag, want het echte leven is geen aflevering van een Scandinavische thrillerserie.

Het gaat dus niet om wraak? Maar geeft Giphart hiermee de plot dan toch al in twee afleveringen voor het einde weg? Ik denk niet dat het zo’n vaart loopt, hoewel we mogelijk wel mogen concluderen, dat hij niet van zins is om mee gaat in de hype van (Scandinavische) thrillers en dat we ons geen zorgen hoeven maken dat zijn nieuwe boek zich gedeeltelijk afspeelt in de Zweedse kroeg Tennstopet (De Tinnen Kan), maar dat hij het ons vertrouwde en door ons gewaardeerde genre trouw blijft. Wat dat betreft ben ik nog wel benieuwd of het feuilleton ooit in boek- of romanvorm uitkomt? Mocht je de afleveringen gaan bewerken, dan houd ik mij aanbevolen als meelezer, Ronald,  maar dat terzijde. (je hebt mijn nummer)

Ik dwaal af. En dat juist, terwijl ik toch een interessant punt aansneed. In het begin van het feuilleton was Kick een toffe peer en Silvijn kwam er in mijn beleving niet al te best van af. Inmiddels zouden we echter kunnen denken dat Silvijn eigenlijk een goedhartige sul is, die eindelijk zijn roze bril kwijt is en dat Kick op zijn zachtst gezegd een groot kind is, dat geen nee kan zeggen tegen de verlokkingen die de wereld te bieden heeft. Hij is een egoïst, die pakt wat hij pakken kan. Het is echter geen eigenschap die Silvijn kan worden verweten. Ondanks alle tegenslag en pijn die hij op zijn weg tegenkwam, doet hij het nu voorkomen alsof hij niet bewust achter Bibi aanzat, maar dat hij tegen beter weten in van haar is gaan houden. Dat hij niet bewust haar huwelijk over hoop gooit, maar dat hij niet dezelfde fout wil maken als voorheen, door flegmatisch aan de zijlijn te blijven staan. In plaats daarvan neemt hij initiatief, en het lijkt erop dat hij de boemerang, die hij als stok wegwierp, voor lief neemt. Hij is Bibi gevolgd naar Vlieland, niet om haar huwelijk kapot te maken, maar omdat hij van haar houdt. Daarbij denkt hij dat hij een kans maakt, omdat Kick Bibi blij de vleet bedriegt.

In de maanden na de dood van Nathalie was Silvijn geobsedeerd geraakt door Kick (…) Hij kwam achter zijn adresgegevens, zocht hem op in de popgroepjesscène, papte met hem aan. (…) Hij zag hem bij concerten en na afloop in cafés met nog meer vrouwen aanpappen. Silvijn kwam erachter dat Kick was getrouwd met Bibi.
Hij zocht antwoorden, de zin van wat er was gebeurd. Dat Bibi als uitvaartmedewerkster bij Nathalies begrafenis had gewerkt was van een toeval dat niemand had kunnen bedenken.

Gelukkig voor ons heeft Giphart het kunnen bedenken. Het leverde tot nu toe een mooi feuilleton op en met nog twee afleveringen te gaan, hebben we toch nog iets om naar uit te kijken. Ik ben, ondanks hetgeen we besproken hebben in De Bastaard, erg benieuwd naar het einde. Kick is zoek en als we de cliffhanger van deze aflevering mogen geloven zijn Bibi en Kick jr. in Aflevering 39 ook onvindbaar. Hoe reageert de groep? Het verhaal kan nog alle kanten op. Giphart schreef vorige week ‘#39 speelt zich af aan het einde van de nacht, begin van de ochtend, uitmondend in… (…)‘ Dat kan dus van alles zijn. Een zoektocht naar Kick en/of Bibi? Een vechtpartij tussen Silvijn en Opa Kick? Ik doe nu maar even een wilde gok. Aflevering 38 eindigt in ieder geval subtiel – en geeft niets weg – voor de twee na laatste aflevering met een gefluisterd voorstel in het oor van Bibi’s jongste zoon om er samen vandoor te gaan. Doet hij haar een tegenvoorstel? En zo ja, waar leidt dat toe? Het antwoord laat in goede traditie een week op zich wachten. We kunnen in ieder geval met een gerust hart gaan slapen, dat de titel, Haar laatste woorden, niet op Bibi sloeg. Toch is het einde, hoewel in zicht, nog lang niet zeker. Leve het feuilleton! Wordt vervolgd!

Written by thehotstepper

juni 24, 2013 at 8:19 pm