Hier loop ik warm van

The Hotstepper goes Dutch

Wordt Vervolgd! (39)

with one comment

… toen was er nog maar één. Het feuilleton is geen detective en Ronald Giphart is niet te vergelijken met Agatha Christie. Toch moest ik aan de Engelse schrijfster denken, en aan haar beroemde boek/toneelstuk, 10 kleine negertjes, dat sinds 2004 onder de minder beladen titel En toen waren er nog maar… in Nederland verschijnt. De koek is bijna op. De een na laatste aflevering is verschenen. Er rest ons nog slechts één… Dat wordt afkicken, een onbedoelde woordspeling naar zaterdagen zonder Kick, Opa Kick en kleine Kick. Zaterdagen zonder Bibi, Freek, Sanne, Klaasje en Rosalie. Zaterdagen zonder de Vijf, die we vorig jaar september leerden kennen met bijnamen als Pisemmer, Vreetzwijn, Vetter Oen, Kutje Binnengaan en Ruftje Knoflook.

Giphart herinnert ons in de een na laatste aflevering aan die namen, door de dames in een onderling sneeuwgevecht te laten verzeilen, waarbij ze elkaar met de namen van weleer toeroepen. Het is een bewijs dat vriendschap diep gaat. Het predikaat vriend of vriendin, wordt vaak lichtvaardig gebruikt, maar echte vriendschap loochent niet. Geen van de vriendinnen ontkent wat er is gebeurd. Ze zien de gevolgen met lede ogen aan en vinden steun bij elkaar. Bibi en Klaasje zijn naar binnen gevlucht. Frederique, Sanne en Rosalie naar buiten.

Klaasje vertelde aan Bibi over de situatie op het feest. Frederique en Pim hadden openlijk ruzie over alle geheimen die Frederique zou hebben verzwegen, Korneel liep rond met een steeds leger wordende fles whisky, Rosalie probeerde voortdurend Pjotr in Nieuw-Zeeland te bellen met de vraag waarom hij verdomme zijn kinderen niet had gebeld, en Bram had op een nogal agressieve manier staan huilen op de dansvloer.

Klaasje is wederom overvallen door het prachtige neologisme ‘bubbuvuddu’ –  het verdriet van een moeder die het gemis van haar pasgeboren baby voelt –  en wordt door Bibi meegenomen naar haar kamer. Als de twee op het balkon een kop thee drinken, zien zij beneden bij de ingang Freek, Sanne en Rosalie een sigaret roken en trekken hun aandacht.

De drie keken omhoog. Sanne stapte richting het balkon van Bibi’s family suite, maar het was Rosalie die die als eerste iets terugriep: ‘We zijn gevlucht.’
Sanne: Bram zit Korneel steeds zogenaamd voor de grap uit te dagen en Pim heeft aangepapt met een een of ander bezopen blond wijf.
‘Met alleen wat lichtgevende veters rond haar tepels’, riep Frederique. (…)
Daar stonden ze dan, de gezworen vriendinnen.

Giphart is aan het afronden en ik vind het knap hoe hij dat doet. Hoewel de verleiding groot moet zijn om over te schakelen naar actie, misschien zelfs Kick weer ten tonele te voeren, doet onze schrijver het juist iets rustiger aan. Hij stapt als het ware weg van de actie, maar beschrijft deze in een paar rake zinnen, en laat de lezer eventuele details van het feest zelf invullen. In plaats daarvan keert hij terug naar waar het verhaal begon, door te verwijzen naar hoe de vriendschap van De Vijf is ontstaan. Namelijk onder extreme omstandigheden tijdens een ontgroening. Giphart omschrijft hun vriendschap niet voor niets reeds in de eerste alinea van Aflevering 2, De Joris van Spilbergen. als ‘(…) een zelfgekozen en nogal doorleefd zusterschap’. Bij een dergelijke vriendschap hoort een eigen taal(-gebruik), een eigen idioom:

‘Waar?’, riep Sanne, die het slecht had verstaan.
‘Hier!’, riep Bibi.
‘Hoer?’Nee, jij bent een hoer!’, riep Rosalie naar boven. Even bleef dit woord hangen als de geur van het vuurwerk eerder die avond. Het was een woord dat hoorde bij de vriendschap. In al die jaren was het onderdeel van hun idiolect geworden, hun persoonlijk taalgebruik. Het woord had ooit – op 7 september 1995 om half zes ’s middags – het begin van De Vijf gemarkeerd. Het bepalende moment dat ze zich als groep verweerden tegen de gemeenheid van de wereld.

Bovengenoemde citaat is één van de vele voorbeelden van verwijzing naar het verleden, naar het ontstaan van de band die De Vijf bindt, en naar het begin van het feuilleton. Voor Giphart zit het er bijna op. Hij is aan het einde van zijn verhaal en grijpt daarom terug naar het begin. Het is een logisch gevolg van afronden. Als begin en einde elkaar raken, is het verhaal rond. In de zijbalk van het feuilleton schrijft hij hier uitgebreid over.

In principe zou een krantenfeuilleton tot het einde der tijden kunnen doorgaan, maar volgend week hou ik ermee op. Daarom ben ik al een paar weken lang bezig ‘af te bouwen’.
Voor een roman zou ik anders te werk gaan. Er zijn, zoals ik in de zijbalk van aflevering 9 schreef, twee groepen schrijvers. Zij die hun reis en bestemming in het geheel niet plannen, en zij die goed voorbereid op pad gaan. Hoewel ik bij het schrijven van mijn romans tot de tweede groep behoor, dwong de feuilletonopzet me te kiezen voor de eerste methode. (…)
T.S. Eliot zei: ‘The end is in the beginning.’ Samuel Beckett ging nog veel verder. Hij zei: ‘The end is in the beginning and yet you go on.’ Misschien dat zij hiermee bedoelen dat schrijvers om een verhaal rond te krijgen vaak teruggrijpen op het begin.

Het is voor mij één van de redenen, waarom ik het feuilleton zo waardeer: de openheid ten aanzien van het schrijfproces en de totstandkoming van het feuilleton. Dat het voor mij heel leerzaam is, blijkt ook uit de laatste alinea van de zijbalk, Theo Steppers regels.

Theo Steppers Gouden Schrijfregels

Zonder het feuilleton en zonder de schrijver dezes, had ik ze niet bedacht, laat staan opgeschreven. In het bijschrift van Aflevering 37, As we know it, vertelde Giphart dat hij soms een gedicht naast het  beeldscherm van zijn computer hangt ter inspiratie. Ik denk dat ik mijn eigen regels maar uitknip, plastificeer en aan mijn scherm bevestig. Als het feuilleton ten einde is, moet het er maar van komen dat ik zelf een boek schrijf. Het feuilleton was (is, Theo, het is nog niet voorbij) een goede leerschool en Ronald Giphart is een goede leermeester. Daarbij heeft hij tips die mij wel aanspreken. Reeds op 15 september 2012, in de marge van de eerste aflevering schreef hij dat bij schrijven ook veel verborgen werkloosheid zit.

Het is prettig om naar de muur te staren en te denken dat ik aan het werk ben.
Glaasje erbij.

Kijk, op die manier wil ik ook wel aan mijn boek werken. Wat dat betreft kan ik gerust stellen dat ik zelfs al begonnen ben, dus regel 1 kan ik afvinken. Aan regel kan 2 kan worden voldaan, want zodra het feuilleton ophoudt, heb ik tijd over en de afgelopen maanden heb ik mijzelf bij het schrijven van 40 blogs over het feuilleton bewezen dat ik kan doorzetten. Regel 3 schreef ik onder andere naar aanleiding van de computercrash van mijn laptop. Zeg maar ‘Dag hoofdstuk 1’, dus dat gaat mij niet meer overkomen. Daar komt bij dat schrappen, Regel 5 ook kan inhouden terug te keren naar een eerdere versie, maar dan moet je die nog wel hebben natuurlijk. Blijft alleen Regel 4 over om invulling aan te geven. Liefhebbers?

Maar genoeg over mij. Dit blog gaat immers over het feuilleton en dat is nog niet af. Hoe moeilijk zou het eigenlijk zijn om het tot een goed einde te brengen? Zonder de druk die onze schrijver ongetwijfeld zal voelen te willen opvoeren, het lijkt mij een lastige opgave. Giphart schrijft dat hij inmiddels een idee heeft wat er in de laatste aflevering zal geschieden, maar hij maakt daarbij ook de kanttekening dat alles nog kan wijzigen. Nu lijkt ‘alles’ mij een beetje veel voor een slot in 1200 woorden, maar buiten dat, hoe rond je een verhaal naar tevredenheid af? Ik ben erg benieuwd.

Poll_Blijft Opa Kick in leven

Er staan twee belangrijke vragen open: Blijft Opa Kick leven en Houdt het huwelijk van Kick en Bibi stand? Sinds vorige week zijn er nauwelijks nieuwe stemmen uitgebracht op de polls op de Facebookpagina van het feuilleton.

Poll_Houdt het huwelijk van Bibi en Kick standUiteraard zijn beide vragen vrijblijvend gesteld en Giphart behoudt zich (terecht) het recht voor om anders te beslissen. Maar hoe doe je dat? Boven het eerste interview over het feuilleton stond de vraag ‘Laat ik hem doodgaan of niet?’, boven het tweede interview, stond de kop ‘Ik had er beter over moeten nadenken’. Eén ding is zeker, onze schrijver heeft nog wat te overpeinzen. Aan de andere kant…  Bibi lijkt er uit:

‘Ik blijf bij Kick’, zei ze. ‘Echt. Ik kan hem niet verlaten nu. Ik blijf bij Kick.’ (…) De nacht ervoor om dezelfde tijd had ze afwachtend geluisterd naar de woedende onmacht van de gure storm over het eiland, deze nacht blies diezelfde wind haar in een weldadige slaap. Alles zou anders worden.’

Menigeen zal betogen dat ze met de Kick uit bovenstaande fragment niet haar man, maar haar zesjarige zoontje bedoelt, maar wie zal het zeggen? Is dat inderdaad zo? Waar is Kick überhaupt? En keert hij nog wel terug in het verhaal? En zo ja, wie zegt ons dat het niet hij is, in plaats van zijn vader, die het loodje legt? Het laatste woord is aan Ronald Giphart. Tot volgende week, voor een laatste vervolg.

Written by thehotstepper

juni 29, 2013 bij 10:58 am

Eén reactie

Subscribe to comments with RSS.

  1. […] naar de Sage van Wanda, de titel van Aflevering 16 is hiervan wederom een voorbeeld. Reeds in Wordt Vervolgd! (39) schreef ik over afronden en weer mag ik met tevredenheid constateren dat onze schrijver dit met […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: