Hier loop ik warm van

The Hotstepper goes Dutch

Wordt Vervolgd (31)

leave a comment »

De vorige keer dat ik over het feuilleton schreef ging onder andere over het begrip tijd en hoe lang een week voor je gevoel kan duren. Ik eindigde met een verwijzing naar de geplande vakantie van onze auteur en de opmerking ‘Een weekje zonder feuilleton overleven we wel.’ Achteraf had ik makkelijk praten. Voor mij duurde het ook maar een week voor ik de volgende aflevering onder ogen kreeg. In ruil voor EHBP, stuurde Giphart het manuscript in kopie aan mij toen hij het aan de redactie van de Volkskrant zond. Ik mocht er zelfs nog een plasje over doen. Wat een eer. Ik voel me medeverantwoordelijk voor het resultaat, dus mochten er klappen vallen, dan vang ik graag mee.

Op 24 april, een dag later dan ik had gepland, had ik eindelijk mijn blog over Aflevering 30, Stilte af. Het leidde tot een mailwisseling op de Facebookpagina van het feuilleton. Nadat ik had aangekondigd de blog ’s avonds te posten, stuurde Ronald Giphart mij een reactie:

Terwijl ik vanmiddag, vannacht en morgenmiddag Aflevering 31 hoopt te schrijven (en dan in het vliegtuig te stappen), Theo Stepper
(ik) Ai, jouw deadline is nog veel strakker… Succes! Ik heb vertrouwen in een goede afloop!
You’ve got mail, Theo Stepper
(dus ik naar mijn inbox)
Hé Theo, heb je anders tijd en zin om mij even te bellen? Ik kan wel wat input gebruiken. (…) Vanavond heb ik voorstelling met Nico Dijkshoorn, dus vanaf een uur of 20.00 uur ben ik uit de lucht. Grote groet, Ronald

Schrijvers zijn ook maar mensen, zo blijkt. Twee dagen voor zijn vertrek naar de zon, hikte onze schrijver tegen een deadline aan. Op woensdag nog een voorstelling. Donderdag nog een feuilletonaflevering en aansluitend het vliegtuig in voor ‘Rust! Zon! Wijn! Bier! Zwem! Lig! Hap! Lees!’ (Woorden van de grote meester zelf op Facebook)

Het was wel even raar om in de trein van Utrecht naar Rotterdam te breinbruisen over het verhaal en het plot van het feuilleton. Ik weet echter niet voor wie het gekker was, voor mij of voor mijn medereizigers, die mij soms wat bevreemd aankeken, als ik bijvoorbeeld uitlegde waarom er overspel was gepleegd, of samenzweerderig met Giphart over geheimen sprak. Zij wisten natuurlijk niet dat ik het over fictie had. Zij wisten niet wie ik aan de lijn had. Het zou me niets verbazen als ik die avond in menig huishouden over de tong ben gegaan. ‘Wat ik vandaag toch meemaakte… Er zat in de trein een man…’

Maar genoeg over mij. Terug naar het verhaal. De titel van Aflevering 31, Andere tijden, andere plaatsen, verwijst naar een terugblik op de bijzondere band tussen Bibi en Pim. Dankzij deze terugblik brengt Giphart weer rust in het verhaal, dat in een stroomversnelling terecht was gekomen na de boude uitspraken en brutale beschuldigingen van Bibi aan het adres van Kick en Frederique. In de samenvatting in twee zinnen aan het begin van deze feuilletonaflevering wordt hierop reeds gehint:

Pim racet achter Bibi aan, nadat ze het restaurant is ontvlucht. In het bos komt het gevoel van vroeger weer terug.

Bibi overweegt reeds in de eerste alinea om terug te keren naar het restaurant en te doen alsof de scène die ze heeft geschopt een langgerekte, enigszins uit de hand gelopen practical joke is. Vele vragen spoken door haar hoofd.

Wat had haar bezield zo’n scène te schoppen? Hoe lang zou de fietstocht naar strandresidence Duynstaete duren? Kon ze niet alsnog omkeren en doen alsof het een langgerekte practical joke was? Als ze het nu al koud had, hoe zou dat dan over een kwartier zijn? Hoe sterk was haar huwelijk? Hoe goed kende ze Kick na al die jaren?

In plaats van antwoorden komen we dus echter meer te weten over haar band met Pim. Hun vriendschap is hecht (het is dan ook niet raar, dat juist hij haar achterna komt) en platonisch, maar het had weinig gescheeld of dat laatste was niet het geval geweest. Giphart schrijft hierover in prachtige zinnen:

Er was een geschiedenis tussen haar en Pim. Niet dat er feitelijk ooit iets onbetamelijks of onoorbaars tussen hen was voorgevallen, maar ooit was er ‘een gevoel’, een liefdesschijnbeweging geweest. Destijds – jaren geleden – noemden ze het een ‘op andere tijden andere plaatsen ooit’-moment. (…) Liefde kan eenkennig zijn, maar aantrekkingskracht is dat niet.

Als liefhebber van het werk van Remco Campert moest ik natuurlijk glimlachen om de verwijzing naar de in 1963 verschenen kleine roman Liefdes Schijnbewegingen. Is het toeval dat Giphart hiernaar verwijst, of leent hij slechts een prachtige woordspeling? Zelf kan hij er ook wat van, want in de tweede alinea schrijft hij ‘Luid zuchtend keek ze om zich heen naar het witte eilandschap.’ Je moet er maar op komen! Van mij mag het met de omschrijving ‘panorama of uitzicht op een eiland’ nu al meedingen naar het woord van 2013 en hup, zo de Van Dale in. Tenslotte schrijft hij Liefde kan eenkennig zijn, maar aantrekkingskracht is dat niet. Die kan wat mij betreft zo op een Delfts blauw tegeltje. Prachtig!

Liefde kan eenkennig zijn

Na de flashback worden we mee teruggenomen naar het gesprek tussen Pim en Bibi. Uiteraard haalt Pim verhaal. Zijn vrouw is zojuist door zijn (beste) vriendin beschuldigt van vreemdgaan met haar eigen man! Maar Bibi geeft haar informatie niet zonder slag of stoot prijs. Pim moet het bijna uit haar persen.

Iemand?’, zei Pim. Het klonk bijna blaffend. ‘Wie?’
‘Zeg ik niet.’
(…)
‘Hoe lang weet jij dit al?’
(…)
‘Ik hoorde het vanmorgen’, zie Bibi
‘Vanmorgen? Van die halve nicht met z’n hippe sjaal? Heeft hij je dat verhaal op je mouw gespeld?’
En welk hotel was dat waar hij ze zou hebben gezien? En waarom…’
‘In Barcelona’

Weten we het nog, Barcelona? Giphart noemt het een ankertje:

In Aflevering 21 (‘Incidentsbestrijdingsprocedure’) liet ik Silvijn aan Bibi vertellen dat hij en Kick elkaar toevallig waren tegengekomen in Barcelona. Over wat er destijds in Barcelona zou zijn gebeurd had ik op dat moment geen idee. Ik weet niet wat de officiële narratologische term hiervoor is, zelf noem ik het ‘ankertjes’. In het verhaal neem ik soms elementjes en motiefjes op die me op dat moment zelf ook nog niets zeggen, maar die later kunnen worden ingevuld. Of niet, en dan schrap ik weer.     

En zo krijgen we via de kantlijn weer een kijkje in de keuken van Giphart, om met collega blogger Etienne Stekelenburg te spreken. De schrijver weet zelf de officiële term ook niet, maar het klinkt logisch en voelt goed. Ankertje. En er is meer dat (wat?) hij niet weet, zo geeft hij ruiterlijk toe onder het kopje Het eerste wat/dat. Het heeft betrekking op de zin ‘Het eerste wat hij deed was Bibi haar winterjas toewerpen.’ Het is een leuke anekdote over een jongere Giphart, die zich de woede van een lezer op de hals haalt omdat hij het verschil niet zou weten tussen het eerste wat en het eerste dat. Op Taaladvies staat hierover te lezen:

Naar overtreffende trappen zoals het mooiste, het beste, het aardigste kan verwezen worden met de betrekkelijke voornaamwoorden wat en dat. Wanneer het antecedent geen specifieke zelfstandigheid aanduidt, maar iets in het algemeen (bijvoorbeeld ‘hoe dan ook het beste, het beste überhaupt’), is het betrekkelijk voornaamwoord wat het gebruikelijkst.

In dit geval lijkt ‘wat’ dus een prima keuze.

Tijd om deze blog af te ronden. Eén ding is duidelijk. Hoezeer Bibi ook heeft geprobeerd om Silvijn er niet bij te betrekken, het is niet gelukt om hem buiten schot te houden. Silvijn, die toch al niet goed in de groep lag heeft er een vijand bij. Hoewel Pim tijdens het gesprek opvallend rustig bleef, eindigt het verhaal toch met een fijne cliffhanger, namelijk dat hij opgewonden bij Bibi vandaan fietst. Terug naar het restaurant om Frederique te confronteren? Of fietst hij in de richting van het hotel, in de hoop Silvijn daar te treffen? Zoals altijd laat de meester ons in de beste traditie van het feuilleton in vertwijfeling en met vragen achter.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: