Hier loop ik warm van

The Hotstepper goes Dutch

Wordt Vervolgd! (27)

leave a comment »

‘Schrijven is soms aanpassen aan de omstandigheden. Mijn tijdelijke werkplek vandaag is de showroom van een autodealer, terwijl ik wacht op een beurt van mijn wagen.’, schreef Giphart op 26 maart op de Facebookpagina van het feuilleton. Ik kan hem daarin geen ongelijk geven. Ik las het vlak nadat ik een sterk genoeg internetsignaal had weten op te pikken ergens in de Waalse Ardennen en Wordt Vervolgd! (26) had gepost. Voor wie het weten wil, zie WiFi_1A. Zowel Giphart als ik hebben ons moeten aanpassen aan de omstandigheden, maar dat is gelukt en afgelopen zaterdag stond er gewoon een nieuwe aflevering van het feuilleton in de krant.

De voorgaande afleveringen stonden wisselend in het teken van de mannen (Aflevering 25) en de vrouwen (Aflevering 26). Naar aanleiding van het bericht van Giphart over de zijn bijzondere werkplek in de showroom van een autodealer schreef volger Marjan Keuter: ‘Dat wordt vast een ‘mannen’aflevering!’, maar zij kreeg deze keer geen gelijk. In Aflevering 27, De kracht van liefde, blijft het perspectief vooral bij de vrouwen liggen, ondanks dat de mannen ook bij het restaurant aankomen en bij de vrouwen aan tafel aanschuiven.

We beginnen met een stukje theorie over camerastandpunten en découpage. Als ik het goed heb zijn er drie boeken van onze auteur verfilmd. Mogelijk is hierdoor de fascinatie voor camerawerk en bijbehorende termen ontstaan. Hij zal ongetwijfeld af en toe bij de verfilming aanwezig zijn geweest. Van Ik omhels je met duizend armen weet ik het zeker, want in de column Aarhgrghehh schrijft hij hierover. ‘Het daadwerkelijke sterven van de moeder (gespeeld door Catherine ten Bruggencate, die hier nog een Gouden Kalf voor kreeg) werd vanuit verschillende camerastandpunten opnieuw en opnieuw vastgelegd.’ In dit geval is het cameravrouw Frederique die in gedachten diverse scènes, shots en fragmenten registreerde. Op deze wijze schetst Giphart in de eerste alinea snel en doeltreffend een tafereel:

Zittend met haar vriendinnen aan een lange tafel in restaurant Het Posthuys zag ze een wideshot voor zich van De Vijf, een totaaltje van het interieur, een exterieur van het oude gebouw in het besneeuwde landschap, een mediumshot van de trouwringloze hand Rosalie, een close-up van de trilling van Bibi’s ooglid toen zij terugkwam van het toilet.

En zo zijn we weer op de hoogte van de situatie. Knap. Het is in vogelvlucht een andere beschrijving dan die in de zijbalk onder het kopje Wat eraan vooraf ging staat te lezen:

De Vijf is een groep van vijf vrouwen die elkaar al kent sinds de studietijd. Ze willen samen Oud en Nieuw vieren op Vlieland (…) waar Bibi onder de dekens tekstberichten uitwisselt met haar geheime minnaar Silvijn. (…) In een restaurant roddelen de vier vriendinnen over Bibi’s promiscue gedrag.

De spanning wordt in deze aflevering verder opgebouwd. Het wordt duidelijk dat Bibi langzaam maar zeker over de rooie lijkt te gaan. Ze trekt het niet meer zo goed. De onverwachte komst van Silvijn naar het eiland paralyseerde haar aanvankelijk, maar langzaam lijkt ze steeds meer de behoefte te krijgen om schoon schip te maken. In Aflevering 24 wil ze met Kick praten. Om haar ontrouw op te biechten? Vorige week belde ze Silvijn en begon haar gesprek met ‘Ik bel niet omdat ik zo graag je stem wil horen.’ Wat ze verder hebben besproken komen we ook deze week niet te weten, maar het leidt er wel toe dat ‘Bibi nasidderde van het telefoongesprek dat ze het moment daarvoor op de gang had gevoerd’, toen ze terugkeerde bij haar vriendinnen. Frederique ‘zag wel dat er iets aan de hand was, maar begreep niet dat haar vriendin enorm behoefte voelde erover te vertellen, te roepen, het uit te schrééuwen.’
Bovendien wil mogelijk haar man Kick ook de augiasstal reinigen. Hij heeft in Aflevering 25 een onthullende bekentenis gedaan aan de mannen. Deze is daarbij door de drie oudste kinderen op film vastgelegd! Eerder lazen we in Aflevering 18 trouwens al dat Kick mogelijk niet langer echt gelukkig is met Bibi. Dat hun relatie bezadigd is geworden. Tijdens zijn eenzame wandeling over het eiland mijmert Kick: ‘Bibi en hij waren zeventien, achttien jaar bij elkaar, waarvan achttien, zeventien jaar gelukkig.’ Hij twijfelt dus of hij de volle achttien jaar samen gelukkig is. Ook overdacht hij toen het verschil tussen lust, onbeheerste liefde, en beheerste liefde, genegenheid.

De spreekwoordelijke druk op de ketel in het verhaal wordt onmiskenbaar opgevoerd. Twee echtelieden zijn niet langer gelukkig met elkaar en bedriegen elkaar zonder dat ze het van elkaar weten met een ander echtpaar. Bovendien duikt de minnaar op het vakantieadres op waar het echtpaar met een vriendenclub Oud en Nieuw gaat vieren en blijkt bovendien dat hij de man van de vrouw van wie hij de vrijer is kent. De man stelt hem zelfs voor aan de vrouw die hij inmiddels zo goed kent. Je moet er maar opkomen! En dan te bedenken dat de auteur geen helder plot voor ogen had toen hij begon met schrijven. Het is bijna onvoorstelbaar. Meerdere keren vergeleek ik het feuilleton al met een soap. Met dit soort ingrediënten is die vergelijking niet eens vergezocht en lijkt het, in tegenstelling wat wordt gesuggereerd in onder het kopje Concentratie in de toelichting op het feuilleton niet moeilijk om lezers te binden aan het vervolgverhaal. Ik ben het hier dan ook niet mee eens, maar misschien behoor ik tegenwoordig tot een steeds kleiner wordende minderheid. Ik moest in ieder geval denken aan wat ik eerder schreef over het feuilleton:

Dit is wat er gebeurt als je een roman schrijft, mensen! Of je dat als schrijver nu wilt of niet, je laat sporen achter in een verhaal en alles is met elkaar verbonden. Opmerkingen die eerder zijn gemaakt, keren later soms betekenisvoller of in ander strekking terug. (…) Zelfs als de schrijver het zo niet had bedacht, is er wel ergens een lezer, die verbanden ontdekt die hij mogelijk dus niet zo had bedoeld. Het feuilleton geeft (mij) bij uitstek de mogelijkheid om dit soort samenhang te ontdekken of te suggereren, omdat het in kleine brokken op ons afkomt.

Het vormt bovendien een mooi bruggetje met wat ik verder over het deel van deze week kwijt wil, want Aflevering 27 staat bol van de verwijzingen naar voorgaande afleveringen. Los van wat hierboven al staat beschreven, is er een overeenkomst met een vroege aflevering, De overtocht, waarin de vijf vriendinnen in de kombuis van de klipper op ‘het huwelijk’ toasten. Toen: ‘‘Zitten we verdomme op het huwelijk te proosten?’, zei Rosalie (…)’ Nu: ‘Rosalie maakte een geluid van walging. ‘De liefde’, zei ze schamperend. ‘Dat vind ik zo’n overschat begrip. Blèegh!’’ Ook is er aan het einde een verwijzing naar aflevering Meet Cute, waarin wordt beschreven hoe Kick en Bibi elkaar leerden kennen. Hierover later meer, want ik heb het gevoel dat Giphart ook reeds verwijst naar afleveringen die nog moeten komen. Hij doet dat, hoe paradoxaal dit ook mag klinken, met een terugblik:

Aan de lunchtafel van restaurant Het Posthuys zaten vijf vrouwen, vier gebonden en één gescheiden. Die laatste geloofde ook ooit hevig in de liefde, tot haar man Pjotr na de ouderborrel van een kinderfeestje zijn Renault Espace in volle vaart tegen een boom reed en nog diezelfde avond verliefd werd op de verzekeringsconsulente die de schade op kwam nemen.(…)
‘O heerlijk, zijn jullie al aan de wijn?’, riep Pim (…) Hij vroeg net iets te luid of ze het op een zuipen gingen zetten. Het woord zuipen viel niet bij iedereen even goed, want sinds een tijdje was alcohol binnen het gezelschap een teer punt. Het ongeluk dat Pjotr had veroorzaakt (…) was te wijten aan het bier dat hij na afloop van het partijtje met andere ouders had genuttigd.

Het is Oudjaarsdag. Er gaat gedronken worden, daar kan je donder op zeggen. De alcohol zal rijk vloeien.

Toen Pim doorhad dat de bestelde wijn al bijna leeg was, gebaarde hij naar de serveerster om een nieuwe fles. Het was 31 december, Niemand hoefde de volgende dag naar zijn of haar werk. Ze waren verlaten op een eiland, omringd door gezelschappen die ook al aan de drank zaten.
‘Doe er maar twee’, riep Pim (…)

De Vijf hebben een nare ervaring met alcohol. Me dunkt dat we dit mogen opvatten als een designatie, een hint over wat er komen gaat. Als er alcohol in het spel is worden remmingen minder en het goedje maakt de tongen los en in sommige gevallen scherp. Dit in combinatie met het overspel van Bibi en Kick, dat niet zo geheim meer is als het zou moeten zijn en het verschijnen van Silvijn op het eiland maakt dat het smeulende lont zich niet ver meer van het kruitvat bevind.

Tenslotte is er een laatste indicatie dat de vlam binnenkort in de pan slaat. Er is sprake van jaloezie. Volgens Giphart, geholpen door de wetenschap, is jaloezie gezond en helpt het ons aan te passen aan de realiteit. Bibi vraagt zich – jaloers – af of Kick haar wel eens heeft bedrogen. Dat had te maken met hoe hun liefde ooit begon. (de verwijzing naar Meet Cute, waar ik het eerder over had) en hoe Kick zijn toenmalige vriendin in bed betrapte met een ander. Hun liefde is ontstaan door Kicks jaloezie, maar betekent dit dat hij daarom nooit is vreemdgegaan? Wij weten inmiddels beter en hoewel het huwelijk van Kick en Bibi niet langer is gestoeld op eros maar meer op agape, overvalt Bibi een misselijkmakend gevoel als ze denkt aan Kick met een ander. En zo eindigt Aflevering 27 met een bijeffect van de kracht van liefde (de titelverklaring): ‘De jaloerse pijn die Bibi inmiddels voelde (…) had in het geheel niets helends of gezonds.’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: