Hier loop ik warm van

The Hotstepper goes Dutch

Wordt vervolgd! (17)

with 2 comments

In Aflevering 17, Meet cute, lezen we hoe Kick denkt aan zijn eerste ontmoeting met Bibi. Dat is al weer 18 jaar geleden. Daarnaast leren we het belang van bewaren. Zo’n zes jaar geleden, in 2006,  publiceerde Giphart in een editie van Hide & Chic, een andere versie van hoe Kick Bibi leerde kennen. Zijn advies,  – en ik moet het toch maar eens gaan opvolgen – Niets weggooien. Zelf kreeg onze auteur de tip van een oudere collega om ook alle versies van een verhaal te bewaren. Tenslotte wordt elke schrijver geconfronteerd met het parool ‘kill your darlings’: verwijderen van stukken tekst, waarover men tevreden is, maar die voor het verhaal geen of onvoldoende toegevoegde waarde hebben. Met deze aflevering van het feuilleton bewijst Giphart, dat hergebruik nuttig is (immers, zie Facebookpagina van het feuilleton, de schrijver moet vanwege een tripje naar Stockholm twee keer zoveel afleveringen inleveren) zonder dat dit iets hoeft af te doen aan kwaliteit en geloofwaardigheid.

In Aflevering 2, De Joris van Spilbergen, leerden we al dat De Vijf bij elkaar in hetzelfde huis of in ieder geval in de buurt woonden. ‘Ze vormden hun eigen kleine studentenvereniging, en dat deze groep soms tijdelijk uit meer of minder dan vijf vrouwen bestond, deed er niet toe. (…) In wisselende samenstellingen woonden de meisjes bij elkaar in huis of in elkaars buurt, (…) deelden liefjes en leed (…)en voortdurend waren er momenten die het hadden verdiend nooit te worden vergeten (De Vijf en de vernevelde tijd).’ Door een herbewerking van een verhaal uit 2006, waarin Kick het met ene Phil doet – Zou dat een afkorting zijn van de hoofdpersoon uit Phileine zegt sorry, hoewel dat boek 10 jaar eerder, in 1996, verschenen is? – verbindt Giphart ruim drie maanden later beide afleveringen.

Hoewel hij zodoende vrijwel zeker tijd bespaart, die hij kan besteden aan Aflevering 18, die dus ook afgelopen week moest worden ingeleverd, is het geenszins storend. Bovendien introduceert hij hiermee naast kill your darlings een andere wetenswaardige term, namelijk Meet cute, die behalve naar de titel naar een scenario uit de romantische comedy verwijst. Ik ben weer dankbaar voor de uitleg. Het commentaar van de meester is naast het verhaal an sich één van de redenen waarom ik wekelijks weer reikhalzend uitzie naar de zaterdageditie van de Volkskrant.

Maar genoeg over bijzaken, terug naar het verhaal. Giphart pakt, alvorens Kick te laten mijmeren over hoe hij Bibi leerde kennen, het verhaal op waar hij de lezer heeft achtergelaten, in de slaapzaal. Hij beschrijft, heel herkenbaar voor mij, omdat ik bij tijd en wijle ook slecht slaap, hoe Kick door slapeloosheid en een interne wekker eerder dan de rest opstaat. In de keuken van de jeugdherberg vindt de verstoorde slaper een liefdes- en vriendschapstest in een door andere vakantiegangers achtergelaten tijdschrift. De vraag wat hij zou doen als hij zijn partner met zijn beste vriend in bed zou vinden roept herinneringen op aan hoe hij Bibi leerde kennen. Hij betrapte op die dag namelijk zijn toenmalige vriendin met een ander in bed en rende in blinde woede Bibi omver.

De herinnering geeft ons niet alleen informatie over Kick, maar ook over Bibi. Over Kick leren we dat hij ruimhartig lijkt en in staat is tot relativeren van een van de heftigste soorten smart, namelijk liefdesverdriet. Hij dacht: ‘ik ben verliefd op dit meisje, ik wil dat zij een zo plezierig mogelijk leven leidt – dus waarom ben ik niet blij dat zij het klaarblijkelijk zo naar haar zin heeft?’ Over Bibi leren we dat zij sluw is en beloftes doet, die op het randje van een leugen balanceren. ‘Toen ze een paar weken later voor de derde keer hadden gezoend (…) beloofde Bibi dat Kick haar nooit in bed met een ander zou betrappen.’ Voor zover wij weten heeft ze woord gehouden, ook al ging zij niet lang daarna vreemd in Syrië. Zie hiervoor bijvoorbeeld Aflevering 9, Een geweldig niets, ‘De eerste keer dat ze iets verzweeg voor Kick kende ze hem een paar maanden.’ Ook naar een andere passage in deze aflevering slaat Giphart een mooi bruggetje, want wat te denken van ‘Een ander zelfopgelegd voorschrift was dat Kick nooit iets over haar kortstondigheden te weten mocht komen.’ Hoewel Giphart destijds hierover schreef: ‘Voor Bibi had dat met haar ouders te maken (…)’,komt die uitspraak nu in een ander licht te staan.

Dit is wat er gebeurt als je een roman schrijft, mensen! Of je dat als schrijver nu wilt of niet, je laat sporen achter in een verhaal en alles is met elkaar verbonden. Opmerkingen die eerder zijn gemaakt, keren later soms betekenisvoller of in ander strekking terug. Dit voorbeeld geeft aan hoe lastig het is om continuïteit en consistentie te waarborgen in een roman. Zelfs als de schrijver het zo niet had bedacht, is er wel ergens een lezer, die verbanden ontdekt die hij mogelijk dus niet zo had bedoeld. Het feuilleton geeft (mij) bij uitstek de mogelijkheid om dit soort samenhang te ontdekken of te suggereren, omdat het in kleine brokken op ons afkomt.

Alsof Giphart weet dat hij door moet om te voorkomen dat oude herinneringen nog meer voer voor analyse opleveren, laat hij Kick bij wijze van cliffhanger opstaan en in zijn eentje een wandeling maken over het Zeeduinenpad richting de westkant van het eiland. Terwijl hij luisterde naar het gezang van een vogel en het geluid van zijn eigen voetstappen op de gemalen schelpen van het paadje, ‘voelde (hij) zich verward, maar wist zich toch nog steeds in de wetenschap dat het leven hem welgezind was.’ Oh ja, joh, denk jij dat? Zalig zijn de onwetenden. Misschien loop je zo de minnaar van je lieve Bibi tegen het lijf… Wordt vervolgd!

Written by thehotstepper

januari 20, 2013 bij 5:13 pm

2 Reacties

Subscribe to comments with RSS.

  1. […] Later vanmiddag komt Aflevering 17 online op de site van de Volkskrant, maar hier is al de blog van Theo Stepper over 17. Reacties zijn welkom!’ Dus er volgden […]

  2. […] Aflevering 19 wil ik toch nog iets kwijt over het schrijfproces. Nog niet zo lang geleden, bij het bespreken van Aflevering 17, kwam de term kill your darlings voorbij en ook bij Aflevering 19 blijkt dit motto weer actueel. […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: